#Zuurkoolstress

Daar waar kerst in Nederland meestal neerkomt op gourmetten met de familie, of in het betere geval diner met kookboek-gerechten en mooi servies, wordt de kerst in sommige landen veel strikter traditioneel gevierd. Als jullie enige echte half-Oostblokker zal ik jullie in lichte parodie vertellen hoe het er in Slowakije aan toe gaat.

In Slowakije doet het gehele land met kerst hetzelfde, dat al jaren lang en ieder jaar weer. Kerst begint  de 24e met kerstavond en hoewel deze avond voor de kinderen vooral in het teken staat van de cadeautjes – welke volgens de traditie na het diner onder de kerstboom gedumpt door babyjezus hemzelve – staat deze avond voor de oma en haar volwassen kroost in het teken van de karper en de zuurkoolsoep. Rond de kerstdagen eet namelijk heel Slowakije massaal zuurkoolsoep, en op kerstavond gefrituurde karper met aardappelsalade. Naast dat dit raar en wellicht zelfs onappetijtelijk klinkt, is het ook nog eens onhandig. En dit wel omdat het hele land opeens dezelfde boodschappen nodig heeft welke je – mits je een beetje chique bent-  niet bij de buurtsuper haalt. Bij de zuurkool gaat het al fout; de ene zuurkool is immers de andere niet en iedere èchte oma heeft zo haar eigen zuurkool adres. In de praktijk komt dit neer op een oud mevrouwtje die zelf natuurlijk ook gewoon kerst wil vieren en daarom s’ ochtends vroeg, op=op met haar houten ton zuurkool op de markt staat. Je begrijpt dat dit voor een keten van stress zorgt want indien je niet de juiste zuurkool scoort raakt je eigen oma weer in paniek een onjuiste zuurkool haar saaie seniorenleven zo heftig kan opschudden dat je er de hele kerst nog over zult horen. Maar daar houdt het niet op. De bijzondere zoetwatervis ‘de karper’ dient namelijk ook zo vers mogelijk te zijn; dit met als gevolg dat alle mannen in Slowakije de 23e – uiteraard ook bij de beste viskweker – in de rij staan om een vis te bemachtigen. De rij-vermijdende enkeling die de karper eerder al in huis haalt dient de vis vervolgens in de badkuip te laten rondzwemmen tot het moment van consumptie. Aan de ene kant een feest voor de kinderen en best wel grappig, maar je vrouw moet het maar tolereren… Op tweede kerstdag eten men kalkoen, ook deze moet ergens gehaald worden (gelukkig mag deze ook ingevroren zijn) en bij voorkeur zo groot mogelijk. Met een beetje geluk is het beest op tijd ontdooid en past het nėt in de oven.  Als je pech hebt past het beest echter net niét in de oven en sta je samen met je oma met een hakbijl in de keuken de poten van de megakip af te hakken. Dit gevolgd door een borrel, of twee… Na de kalkoen wordt gelukkig niet meer zo moeilijk gedaan over het menu en worden vaak de restjes zuurkoolsoep en kalkoen opgegeten of ga je op visite bij een verdere tak van de familie. Na de 26e  is het afwachten tot de winkels de volgende dag eindelijk weer open mogen (de overheid deelt boetes uit aan supermarkten als ze eerder opengaan) en je weer mag eten wat je wilt. Mocht je je nu afvragen of al dit kerstgedoe het waard is? En of het rare kerstmenu überhaupt lekker is? Wat betreft de vis, zal ik zeggen dat die is lekkerder dan hij klinkt. Maar op het feit na dat in badkamers rondzwemmende karpers hilarische scenes opleveren in de nationale kerstklassiekers, is dat het ook eigenlijk wel. Graag wil ik wel een shoutout voor de zuurkoolsoep (een rijke soep gevuld met milde zuurkool, vlees, pruimen en paddestoelen) en dan specifiek die van mijn oma, want deze is de zuurkoolstress absoluut waard.

 

Louise Buijs

Advertenties

Roadtrip Franse westkust

Ik ben er klaar mee. Tis mooi geweest. Kou, wind, buikpijn. Ik wil naar huis. Naar Amsterdam. De stad van mijn hart waar het weer misschien ook wel slecht is, maar waar ik tenminste wel vijf jassen aan de kapstok heb hangen en een la vol sokken. Ik wil naar mijn lieve vriend. In zijn warme armen kruipen in mijn bed dat naar wasmiddel ruikt. Ik wil naar mijn koelkast toe en de verrotte halve nectarine die ik voor vertrek was vergeten opruimen. Mijn koelkast daarna gebruiken om kwark in koud te houden en ijs in te bewaren en dat samen op te eten in bed. Ja dat wil ik, twee dagen lang nietsen met de man van wie ik hou. In mijn fijne fijne bedje dat zich slechts 5 seconden van de wc bevindt en genieten van de luxe snachts te kunnen plassen in plaats van in de tent mijn plas ophouden tot een moment dat het niet meer vriest en ik moed verzamel om mijn schoenen aan te doen en de vochtige tent open te ritsen. Ik verlang naar mijn badkamer en naar schone handdoeken. Naar samen in bad gaan  om vervolgens weer samen in bed te kruipen. En ik verlang naar het moment dat ik herstel van deze reis en weer fris de rest van mijn leven in Amsterdam kan oppakken.

Bratislava

Bratislava

Een stad met kasteel en rivier

en corruptie

Waar drie auto’s per gezin de norm is en tevens drie euro minimumloon heerst

Waar bier in een kroeg minder kost dan water

En eiwitrepen op het snack menu staan tussen de hotdogs

Waar je brood met spek en rauwe ui als borrelhapje vindt

En waar de go-to vega optie gefrituurde kaas is met frietjes

Waar vlees in supermarkten goedkoper is dan sojamelk

En massa veeteelt is verboden

Een stad met zeven winkelcentra en de achtste reeds in aanbouw

Terwijl geld voor onderhoud van wegen en het opknappen van oude communistische flats, ontbreekt

De ziekenhuizen zien eruit alsof ze in storten

Maar als patiënt word je uitgebreid onderzocht en serieuzer genomen dan thuis

Ik snap deze stad niet

Amsterdam snap ik beter

 

Louise Buijs